© UGent – Jonas Vandecasteele
Meer dan een label, een meetlat
Op Eiland Zwijnaarde staat BREEAM niet voor goede intenties, maar voor een harde meetlat. Geen vaag duurzaam verhaal, wel een Europese referentie die objectief vastlegt hoe toekomstgericht een project écht is. Vaak wordt BREEAM spontaan gelinkt aan gebouwen, en terecht: via BREEAM Buildings – New Construction worden individuele gebouwen doorgelicht op onder meer management, gezondheid en welzijn, energie, mobiliteit, watergebruik, materialen, afval, ecologie, vervuiling en innovatie. Dat resulteert in een transparante score van één tot vijf sterren. Duidelijk voor ontwikkelaars, geruststellend voor de omgeving en kwaliteitsvol voor wie er werkt.
Niet alleen gebouwen, ook de plek telt
Maar op Eiland Zwijnaarde gaat BREEAM verder dan het gebouw alleen. Ook het bedrijventerrein als geheel werd beoordeeld via BREEAM Communities. Dat internationale certificeringssysteem kijkt niet naar één project, maar naar de prestaties van een volledige site of gemeenschap. Hoe wordt het geheel beheerd? Hoe zit het met gezondheid en comfort? Met energie, water, mobiliteit, landgebruik, ecologie, afval en materialen? Door die holistische aanpak worden keuzes al in de masterplanning afgetoetst, lang vóór de eerste steen wordt gelegd.
Die visie sluit naadloos aan bij de opzet van Eiland Zwijnaarde. Het 35 hectare grote bedrijventerrein ten zuiden van Gent is ontwikkeld als een toekomstgerichte plek voor kennisbedrijven, logistiek en watergebonden distributie. Achttien hectare is voorbehouden voor logistieke activiteiten die maximaal inzetten op binnenvaart. Kennisbedrijven vinden er een groen campusklimaat, met ruimte voor ontmoeting, gedeelde voorzieningen en samenwerking. Langs de oude getijdenarm van de Schelde werd de oeverzone opengelegd, met een wandel- en fietspad dat vandaag al intens gebruikt wordt door medewerkers én buurtbewoners.
Binnen die community-aanpak werden ook collectieve keuzes bewust gemaakt. Parkings zijn niet versnipperd per bedrijf, maar collectief georganiseerd. Dat beperkt verharding en stimuleert efficiënter ruimtegebruik. Daarnaast werd een shuttle ingericht, wat duurzame mobiliteit versterkt en de afhankelijkheid van de wagen verlaagt. Net die ingrepen werden binnen BREEAM Communities als duidelijke meerwaarde erkend. Ze tonen hoe ruimtelijke, ecologische en sociale ambities elkaar kunnen versterken.
Van ambitie naar afdwingbaarheid
Ook op gebouwniveau blijft BREEAM geen vrijblijvende belofte. In elke verkoopovereenkomst is vastgelegd dat een BREEAM-certificaat of een gelijkwaardig duurzaamheidslabel wordt nagestreefd, met minstens het niveau ‘Very Good’ en bijkomend de eis om te voldoen aan de minimumeisen van ‘Excellent’ binnen energie. Om dat engagement te borgen, stort de koper uiterlijk één jaar na de authentieke akte een waarborg van 3,5% van de verkoopprijs op een geblokkeerde rekening. Vrijgave volgt pas wanneer aan alle duurzaamheidsvereisten is voldaan. Duurzaamheid krijgt zo niet alleen ambitie, maar ook afdwingbaarheid.
Dat deze aanpak werkt, blijkt uit de praktijk. Voor Fabriek Logistiek en VIB werd de waarborg inmiddels vrijgegeven. Idem voor Legend Biotech/Johnson & Johnson die het duurzaamheidslabel van LEEDS binnenhaalden. Andere projecten zitten nog in het traject. Niet elk dossier haalt automatisch de eindmeet, en precies dat onderstreept de waarde van het systeem. BREEAM fungeert hier als kwaliteitsfilter. Of zoals het bij de ontwikkeling van Eiland Zwijnaarde klinkt: “BREEAM dwingt tot keuzes die op lange termijn kloppen.” Voor bedrijven, voor medewerkers en voor de omgeving. Investeren in gebouwen én een bedrijventerrein die vandaag overtuigen en morgen standhouden, dat is waar deze aanpak voor staat.
