Van fundamenteel inzicht tot impact in de huiskamer
Vanuit hun gloednieuw gebouw met in het oog springende trappenconstructie, wordt elke dag gewerkt aan oplossingen die de wereld gezonder, duurzamer en slimmer maken. Bij het VIB stopt wetenschap niet bij een publicatie, ze begint er pas echt. Een verhaal dat Christine Durinx heel graag met ons deelt.
Twee kapiteins, één koers
Christine Durinx is managing director van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie, kortweg VIB. Samen met Jérôme Van Biervliet leidt ze een organisatie die internationaal tot de absolute top behoort. De taakverdeling is helder: Durinx staat aan het roer van alles wat met onderzoek te maken heeft, van de negen onderzoekscentra en de rekrutering van groepsleiders tot wetenschapsbeleid en interne operaties. Van Biervliet focust op technology transfer: het vertalen van kennis uit het labo naar concrete toepassingen zoals geneesmiddelen, diagnostica en klimaatresistente planten, en dit door het oprichten van spin-offs of samenwerking met bedrijven.
“Het is een model waar ik sterk in geloof,” vertelt Durinx. “Ook in mijn vorige functie in Zwitserland, bij het Swiss Institute of Bioinformatics, werkten we met twee directeurs. Bij VIB laat het toe om zowel excellent onderzoek als valorisatie de aandacht te geven die ze allebei verdienen.”
Excellentie met een vervolg
Die dubbele focus zit vervat in de drie kernmissies van het VIB. Eerst en vooral is er het streven naar excellent onderzoek. Met een kleine honderd onderzoeksgroepen en zo’n 2.000 onderzoekers is het VIB relatief compact, maar de lat ligt hoog. “Van onze mensen wordt verwacht dat ze écht toponderzoek doen,” zegt Durinx.
Maar het VIB gaat verder dan academische publicaties. Een tweede, even belangrijke missie is translatie: het omzetten van wetenschappelijke inzichten in toepassingen die de samenleving bereiken. “Het werk stopt niet wanneer het artikel geschreven is,” benadrukt ze. “We willen met onze innovaties tot in de huiskamer van de burger komen.”
De derde missie verbindt alles: het ondersteunen en versterken van het biotechnologische ecosysteem. Een mooi voorbeeld daarvan is de bio-incubator, waar start-ups kunnen intrekken zonder zelf zware labo-infrastructuur te moeten bouwen. “Wij zorgen voor de omkadering, zij kunnen zich volledig focussen op hun onderzoek.”
Gent als natuurlijke thuisbasis
Hoewel het VIB actief is over verschillende Vlaamse universiteiten heen, blijft een zwaartepunt in Gent liggen. Vier onderzoekscentra zijn er gevestigd: het centrum voor inflammatie onderzoek, het centrum voor medische biotechnologie, het centrum voor planten systeembiologie en het recent opgerichte AI-centrum. “Gent is ontzettend belangrijk voor het VIB,” stelt Durinx zonder aarzelen.
De verhuis van het VIB hoofdkantoor naar Eiland Zwijnaarde betekende dan ook meer dan een nieuwe locatie. In vergelijking met het vorige hoofdkantoor biedt het nieuwe gebouw veel uitzicht, ruimte en dynamiek. “Als je hier bezoekers ontvangt, is de reactie vaak ‘wauw’. Dat doet iets met hoe mensen het VIB percipiëren en hoe medewerkers zich voelen.”
Een incubator die sneller groeit dan gepland
Dat gevoel vertaalt zich ook in cijfers. De bio-incubator is vandaag al quasi volledig gevuld, ruim sneller dan voorzien. “We hadden een bezettingsplan over vijf jaar,” vertelt Durinx. “We zitten nu in jaar twee en zijn er bijna.”
Die aantrekkingskracht is geen toeval. De combinatie van state-of-the-art infrastructuur en een sterke Gentse bioscience-scene blijkt onweerstaanbaar. Start-ups komen zowel van binnen als buiten het VIB. Opvallend: VIB-onderzoekers zelf stappen nooit in het management van spin-offs. “Zij brengen de wetenschap aan, maar de uitvoering gebeurt door ervaren ondernemers. Zo kan iedereen doen waar hij of zij het beste in is.”
Groeien… en weer loslaten
Succesvolle start-ups groeien, en dat betekent soms afscheid nemen. “Wanneer bedrijven te groot worden voor de incubator, is dat net een goed teken,” zegt Durinx. “Dan trekken ze verder naar een accelerator of bouwen ze hun eigen faciliteiten.”
Het VIB blijft daarbij een gids. Dankzij een uitgebreid netwerk helpt de organisatie bedrijven hun volgende stap te zetten, zowel in Gent als daarbuiten.
AI als versneller van wetenschap
Een van de grootste verschuivingen binnen het VIB vandaag is de opkomst van artificiële intelligentie. Data-volumes in onderzoek zijn explosief gegroeid en klassieke analysemethoden volstaan niet meer. “AI is geen extraatje meer, het is dagelijkse realiteit,” aldus Durinx.
Met het nieuwe AI-centrum en de geplande AI-studio zet het VIB volop in op professionalisering: van onderzoekssoftware naar robuuste toepassingen die ook in start-ups hun waarde bewijzen. Het concept van ‘in silico’ onderzoek (dat is experimenteren via computersimulaties) maakt onderzoek efficiënter, sneller en ethischer, met minder dierproeven en minder trial-and-error.
Niet groter, wel relevanter
Opvallend: het VIB wil niet per se groeien. “Groei is geen doel op zich,” zegt Durinx. “We willen relevant blijven. Als nieuwe technologieën zoals AI dat vereisen, bewegen we mee. Maar altijd vanuit noodzaak, niet vanuit ambitie om groter te worden.”
Die filosofie geldt ook voor het bedrijventerrein. Er is nog ruimte, nog potentieel, en een community in volle opbouw. “Het voordeel van er vroeg bij te zijn, is dat je mee richting kan geven,” besluit Durinx. “En dat doen we graag.” Een rol die enorm geapprecieerd wordt.
Auteur: Piet Baeke
